"Hedef Öz Tüketim Amaçlı Yenilenebilir Enerji"

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Genel Sekreteri Uğur Yüksel, lisanssız güneş enerjisi projelerinin asıl hedefinden uzaklaşıp ticari amaçlı bir yöne doğru kaydığını belirterek, "Sanırım şimdi hedeflenen mikro seviyede öz tüketim amaçlı yenilenebilir projelerini teşvik etmek. Dünyadaki örnekleri de incelenerek mesela çatı tipinin öz tüketim amaçlı desteklenmesi gündeme gelecektir." dedi.

Yüksel, enerji gazetecileri ile bir araya gelerek enerji ve elektrik sektörüne yönelik açıklamalarda bulundu. Avrupa piyasalarında serbest piyasa, dağıtım iletim, enerji tedariki ve satışı kurgusunda ciddi anlamda revizyon ihtiyacı doğduğunu vurgulayan Yüksel, "Bu ihtiyacı tetikleyen farklı unsurlar var. Öncelikle yenilenebilir ile birlikte esneklik kavramı ile tanıştık. Bu üretimde esneklik kadar tüketimde de esneklik ihtiyacına vurgu yapıyor. Talep tarafı katılımı bu gerekliliğin çözümü. Öte yandan Almanya, İtalya ve İspanya'da yenilenebilir enerji maliyetlerinin tüketiciye dağıtılması nihai tarifelere olumsuz etkiledi, bu da tüketici seviyesinde bir memnuniyetsizliği oluşturdu." diye konuştu.

Yüksel, toptan piyasalarda elektrik fiyatları inerken tüketici fiyatlarının arttığını belirterek, "Bu da çok dile getirilemiyor, çünkü yenilenebilir enerjiye karşıtlık çevreciliğe karşıtlık gibi görünüyor. Şimdi hem yenilenebilirin portföydeki ağırlığı artırılırken hem de tüketiciye maliyetinin düşürecek çözümler aranıyor. Özellikle güneşte yakalanan yatırım maliyeti düşüşleri teşviklerin kısılması ve dolayısıyla nihai tüketiciye olan maliyetin düşürülmesine imkan sağlıyor." ifadelerini kullandı.

- "YEKDEM baskı oluşturmaya başladı"

Yüksel, Türkiye'de güneş ve rüzgar potansiyelinde hala kullanabilecek imkanların olduğunu belirterek, Avrupa'daki olumsuz deneyimler çerçevesinde tedbirli davranılmasına rağmen Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması'nın (YEKDEM) ilk günden bu yana baskı oluşturduğunu söyledi. Öz tüketim amaçlı mikro güneş çözümleri kadar çok büyük ölçekli projelerin de gündemde olduğunu belirten Yüksel, "Lisanssız güneş enerjisi projeleri, asıl hedef olan öz tüketimden uzaklaşıp ticari amaçlı bir yöne kaymıştı. Bu da bir spekülasyon alanı yarattı. Bu noktada kamunun tedbir alma zorunluluğu doğdu." değerlendirmesini yaptı. Yüksel, ülkenin yenilenebilir enerjide önemli mesafeler alabileceğini ifade ederek, şöyle devam etti:

"Dünyadaki örnekler de incelenerek mesela çatı tipinin öz tüketim amaçlı desteklenmesi gündeme gelecektir. Sanırım şimdi hedeflenen mikro seviyede öz tüketim amaçlı yenilenebilir projelerini teşvik etmek, makro seviyede ise Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ile olacak. Bu noktada yenilenebilir politikaların bütünsellik taşıdığını düşünüyorum. Öz tüketim teşvikinde yüksek bedelle elektrik alımından ziyade mesken kullanıcıları için ilk yatırım maliyetlerinin uzun dönemli düşük faizli krediler ile desteklenmesi ticari işletmelerde ise vergi indirimleri gibi çözümler değerlendirilecektir."

Kesintisizlik için hem yeterli üretim kapasitesinin olması hem de iletim ve dağıtım şebekelerininin ihtiyaca uygun olması ve bakım onarımlarının zamanında yapılmasının gerekliliğine işaret eden Yüksel, "Bu nedenle Türkiye Elektrik İletim AŞ'nin ve dağıtım şirketlerinin yatırım yükümlülüklerinde çok büyük artışlara gidildi. 2020'ye kadar şebekemiz çok büyük oranda yenilenmiş olacak." dedi.

- Serbest tüketici olma süreci

Yüksel, 2017'de aylık faturası 80-85 lira olan herkesin serbest tüketici olabileceğini hatırlatarak, serbest tüketici geçiş kullanma süreçlerini kolaylaştırmanın gerekli olduğunu söyledi.

Bu konuda kamu tarafından serbest tüketici bilgilerinin yer aldığı bir internet sitesi hazırlığının olduğunu söyleyen Yüksel, bu süreci Enerji Piyasaları İşletme AŞ'nin yürüttüğünü ifade etti. Yüksel, serbest tüketici vasfına sahip abonelerin iletişim bilgilerinin bu portal üzerinden kamunun açıklayacağını hatırlatan Yüksel, şunları kaydetti:

"Böylece, kişisel verilerin korunması ile yasal düzenlemeden doğabilecek sıkıntılarda aşılmış olacaktır. Rekabeti de teşvik amacıyla dünyanın gündeminde 'yakınsayan piyasalar' diye bir konu var. Telekomünikasyon ve elektrik dağıtım veya gaz dağıtım faaliyetleri şebeke temelli olmaları açısından birbirine yakınsıyor. Bu konuda Rekabet Kurumunun bazı çalışmaları var, zaman zaman bizden de görüş istiyorlar. Özellikle, Avrupa'da yakınsayan piyasaların nasıl çalıştığı soruldu. Mesela 'elektrik hatları üzerinden internet hizmeti sağlanabilir mi?' diye. Biz de elimizdeki verileri paylaştık."

Yüksel, tüketicilerin özelleştirme sürecinden fayda sağladığını aktararak, "Elektriği 20 yıl önceye göre yüzde 25 daha ucuz elektrik kullanıyoruz. 1995 yılına göre şebekeye reel bazda 5 misli yatırım yapılmasına, elektrik üretiminde doğal gaza dolayısıyla dolara bağımlılık artmasına rağmen tüketici yüzde 25 ucuz elektrik kullanıyor. Sanayide bu oran daha da yüksek. Ben bir tüketici olarak buna bakarım." değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: AA/Hedef öz tüketim amaçlı yenilenebilir enerji

Muhabirler: Hüseyin Erdoğan/ Murat Temizer